تعريف روشنفکر



يک روشنفکر کسي است که توانسته چيزي جالب تر از سکس را در زندگي خود کشف کند.

آلدوس هاکسلي، نويسنده آينده نگر انگليسي و مولف کتاب دنياي شجاع جديد.

پارتي بازي و طبع بلند



ديروز توي سلف پادگان بوديم كه يكي از بچه ها از دست يه نفر ديگه شاكي بود. داستان از اين قرار بود كه بعضي افراد به خاطر خوش خدمتي مورد لطف فرمانده قرار مي گرفتند. اين آقا كه خيلي اعصابش خورد بود همش درباره مذمت پارتي بازي صحبت مي كرد. بهش گفتم من نمي دونم كه چرا علاقه خاصي به پارتي بازي ندارم. مثلا يه نفر بهم گفته از طرف من به فرمانده سلام برسون تا حسابي هواتو داشته باشه. من هم بهش گفتم ولش كن بهتره كه چيزي نگم. فقط اين بار نيست. كلا به خاطر روابطي كه با آدم هاي با نفوذ دارم موقعيت هاي زيادي پيش مي ياد كه پارتي بازي كنم. نمي خوام سجاده آب بكشم ولي فكر مي كنم پارتي بازي بايد آخرين گزينه باشه نه اولين گزينه. اين دوست ما در جواب گفت مي دوني دليلش اينه كه طبعت بلنده و مرد زن صفتي نيستي. البته من نفهميدم كه چرا بين زن صفتي و طبع بلند رابطه معكوس وجود داره. شايد به خاطر اينكه معادل عاميانه خوش خدمتي در زبان فارسي كلمه اي است كه بيشتر صفت زنان است تا مردان.

باز هم خاطرات



دو هفته از شروع سربازي گذشت. انسان ها اصولا انطباق پذيرند و زمان لازم براي سازگار شدن با توجه به شدت تغييرات در آنها متفاوت است. من معمولا براي عادت كردن به شرايط جديد به سه الي چهار روز نياز دارم ولي چون شدت تغييرات خيلي زياد بود به نوعي دچار شوك تغيير شدم . الان بعد از تقريبا چهارده روز خودم را با شرايط جديد كاملا منطبق كرده ام. شوك تغيير چند دليل داشت. اول اينكه اصولا آدم تنبلي هستم و با ورزش ميانه اي ندارم. بعد از تقريبا 7 سال كه هيچ گونه تحرك بدني نداشتم فشار زيادي به بدنم وارد شد. دوم اينكه پيش از اين روز كاري من از ساعت 2 بعد از ظهر شروع مي شد و ساعت 10 شب تمام مي شد. اما اينجا از ساعت 4 شب با فرياد گوش خراش يك گروهبان يگان ويژه از خواب بيدار مي شويم و سر ساعت9، كه هنگام خاموشي است، مثل بچه آدم مي خوابيم. زندگي نظامي خيلي منضبط و به معني واقعي كلمه نظام مند است. از جهاتي شبيه مورچه ها و موريانه ها شده ايم. بعضي ها ارتش و نيروهاي مسلح را محصول مدرنيسم مي دانند اما به نظر من نظام هم مثل بقيه به اصطلاح اختراعات بشر چيزي نيست جز يك سيستم مقلد حيات و داستان قديمي شاگردي در مكتب حيوانات پست تر از خودمان. ويژگي ديگر مدت آموزشي دوره سربازي در كلمه رياضت خلاصه مي شود كه البته براي كساني كه با چله نشيني هاي اهل تصوف بيگانه نيستند مثل آب خوردن است. مثلا اهل طريقت مولويه مدت هاي طولاني مشغول جارو كشي يا حمالي بار هاي مردم مي شوند و بدين ترتيب سگ نفس را مطيع فرمانده كرده و فروتني و سبك باري را مشق مي كنند. به قول استاد، ما را به چشم سر مبين ما را به چشم سر ببين كاينجا سبك بار آمديم. بچه ها كم كم با هم آشنا شده و گروه هاي دوستي را تشكيل داده اند. چند سال پيش كه به سفارش يكي از مراكز وزارت دفاع درباره كارآفريني تكنولوژيك و پارك هاي علمي تحقيق مي كرديم دريافتيم كه در اسرائيل سربازي بستر بسيار مناسبي براي كارآفريني و اشتغال زائي است . اكثر شركت هاي كوچك و متوسط دانش بنيان و مبتني بر تكنولوژي هاي برتر دراسرائيل توسط دوستان دوران سربازي تاسيس مي شوند. در واقع دوران سربازي بعد از دوران تحصيل آخرين جايي است كه گروه هاي دوستي قوي بين مردان شكل مي گيرند. اينجا وقتي كه مي فهمند شريفي ( يعني فارغ التحصيل دانشگاه شريف) هستم خيلي تعجب مي كنند. بعضي ها نيز ناراحت مي شوند كه چرا آمده ام . يكي از بچه ها مي گفت وقتي كه مي بينم شما هم مثل ما بايد رژه بريد اعصابم خورد مي شه. در جوابش گفتم مگه خون ما رنگين تر از بقيه هست. تازه خودم از جهتي خوشحالم چون بعد از پنچ سال كار فكري شديد دارم استراحت مطلق مي كنم. كلا وقتي كه مي فهمند زماني در بين نخبگان ايران وول مي خورديم خيلي احترام مي گذارند و به قول معروف حسابي آدم رو تحويل مي گيرند. البته درباره حضور شريفي ها در پادگان ها حق دارند كه تعجب كنند. فارغ التحصيلان دانشگاه شريف معمولا بعد از اتمام درسشان با گذاشتن وثيقه هاي 3.5 ميليون توماني براي ادامه تحصيل از كشور خارج مي شوند و اكثرا به كشور باز نمي گردند. بدين ترتيب سربازي را دو در و بلكه چهار در و خود را از پاسپورت محروم مي كنند. خلاصه اينكه مغزها از ايران بد جور فرار مي كنند. چند شب پيش كه با سرباز تخت بغلي آشنا شدم پرسيد براي چي اومدي اينجا گفتم براي پاسپورت گفت كجا مي خواهي بري گفتم مقصد هنوز معلوم نيست ولي مهاجرت در سال 2007 تقريبا قطعي است مگر اينكه خدا چيز ديگري بخواهد. يكي از بچه ها خيلي آدم جوكي هست. هر شب بعد از خاموشي برامون آهنگ درخواستي مي خونه. ديشب كه آهنگ مادر حبيب رو مي خوند نزديك بود گريه كنم . تنها وابستگي من در اين كشور پهناور اين زن هست. اگر او نبود شايد خيلي زودتر از اين خودم را از جزيره ايران تبعيد مي كردم. ديروز استاد اسلحه شناسي دير كرده بود و همون پسر با مزه شروع كرد به تدريس. رفت جلوي تخته و درباره تعداد خشاب، كاليبر، برد مفيد و موثر و نهايي، نحوه مسلح شدن ، به ضامن شدن، خنك شدن، چگونگي باز و بست و نهايتا حالت هاي ايستاده، به زانو و خوابيده تير اندازي اسلحه مردان كلي توضيح داد. از خنده روده بر شديم. نسبت به روزهاي اول اوقات فراغتمون بيشتر شده. تو دو سه شب گذشته 100 صفحه از كتاب پسا مدرنيته نوشته ديويد لايون ترجمه محسن حكيمي رو خوندم. يشتر راجع به جامعه اطلاعاتي ، ورود به عصر پسا صنعتي و نقش تكنولوژي در حيات اجتماعي حرف زده. البته ظاهرا نويسنده از اون آدم هايي هست كه بيشتر با نقد كردن ديگران عشق مي كنه و خودش حرفي براي گفتن نداره.همش نوشته دانيل بل فلان گفت و زيمل بهمان گفت. از جهاتي هم شان كارهاي علمي رو پايين آورده. مثلا كتاب را با اشاره به فيلم بليد رانر شروع كرده. در نظر اكثر متفكران سينما صرفا يك صنعت براي سرگرمي و خالي كردن جيب مردم است. اتفاقا خود استوديوهاي هاليوود با استفاده از لفظ اينترتينمنت در كنار اسمشون بر اين نكته تاكيد مي كنن. خلاصه اينكه سينما جز مشغول كردن مردم و پر كردن اوقات فراغت آنها رسالتي بر عهده ندارد. مدتي است كه ايده يا بهتر بگويم نظريه انكار تاريخ برايم جالب شده است. ابعاد مختلف نظريه رو در ذهنم مرور مي كردم و مي خواستم بعضي مطالب را يادداشت كنم اما گفتم فعلا ولش هر وقت برگشتم تهران چون اينجا به منابع و مراجع لازم دسترسي ندارم. بعد به خودم گفتم آخه آدم حسابي تو كه مي خواهي تاريخ را انكار كني چطور مي خواهي ادبيات موضوع را مرور كني و به كارهاي گذشتگان ارجاع بدي. شايد بعد از مدتي نگاه راديكالي به نظريه انكار تاريخ رو با نگاهي معتدلانه ترعوض كنم. فكر مي كنم انكار تاريخ بهترين مسير براي ابداع آينده هاي نوين است. اما به هر حال تا وقتي كه به تهران برنگردم چيزي نمي نويسم چون به قول استاد مسلم پست مدرنيسم، فردريش نيچه، آب و هوا و تغذيه تاثير زيادي برنوشته آدم مي گذارد. فعلا كه آب و هواي اين شهر و تغذيه هر دو نسبتا باب ميل نيست و چنگي به دل نمي زند تا از آن چيزي بيرون بكشد.